Author: แมน

มีปัญหาสงสัยคาใจกันมานานกับคำว่า “ปฏิบัติราชการแทน” และคำว่า “รักษาราชการแทน” ว่าในโอกาสใดจะใช้คำว่า “ปฏิบัติราชการแทน” และในโอกาสใดจะใช้คำว่า “รักษาราชการแทน” ซึ่งปัญหาดังกล่าวก่อให้เกิดความสับสนในการปฏิบัติราชการอยู่มิใช่น้อย คำว่า “ปฏิบัติราชการแทน” หมายถึง การที่ผู้บังคับบัญชามอบอำนาจในการบริหารราชการให้แก่ผู้ใต้บังคับบัญชาปฏิบัติราชการแทน ไม่ว่าจะเป็นการสั่งการ การอนุญาต การอนุมัติ หรือการดำเนินการใดๆ ที่มีผลผูกพันตามกฎหมาย โดยที่ผู้รับมอบอำนาจให้ปฏิบัติราชการแทนมีอำนาจเช่นเดียวกับผู้ทรงอำนาจที่ดำรงตำแหน่ง ซึ่งเป็นผู้มอบอำนาจให้ปฏิบัติราชการแทนนั้นทุกประการ การมอบอำนาจให้ปฏิบัติราชการแทน เป็นเรื่องของการกระจายความรับผิดชอบในการปฏิบัติหน้าที่เพื่อให้งานของราชการมีความคล่องตัว สามารถให้บริการสนองตอบต่อประชาชนผู้ใช้บริการได้อย่างรวดเร็ว ลดขั้นตอนการปฏิบัติงาน และทำให้งานมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น สำหรับคำว่า “การรักษาราชการแทน” นั้น หมายถึง กรณีที่ไม่มีผู้ดำรงตำแหน่งหรือมีแต่ไม่สามารถปฏิบัติราชการได้ ผู้บังคับบัญชาซึ่งมีอำนาจได้มีการแต่งตั้งให้บุคคลใดบุคคลหนึ่งตามที่กฎหมายกำหนดเข้าไปรักษาราชการแทนในตำแหน่งนั้น

งานบริหารงานทั่วไป
สำนักปลัด องค์การบริหารส่วนตำบลท่าสะท้อน
อ.พุนพิน จ.สุราษฎร์ธานี
นางนงเยาว์ มากอินทร์
ตำแหน่ง นักทรัพยากรบุคคลชำนายการ
ผ

ปฏิบัติราชการแทน และ รักษาราชการแทน

โครงการส่งเสริมการเรียนรู้ในองค์กร
ปีที่ 1 ฉบับที่ 5 ปักษ์แรก เดือน มีนาคม พ.ศ. 2562

องค์การบริหารส่วนตำบลท่าสะท้อน อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี

Tel: 07-7238-0690 เอกสารประชาสัมพันธ์ประจำเดือน ตุลาคม 2562

การรักษาราชการแทนและการปฏิบัติราชการแทน

ในหน่วยงานราชการทุกหน่วยนั้น ย่อมจะมีผู้ที่มีอำนาจและหน้าที่ที่แตกต่างกันในงานหลายด้าน และผู้ที่มีอำนาจเหล่านั้นก็เป็นปัจเจกชน ปุถุชนธรรมดา ที่ย่อมจะต้องมีการเจ็บป่วย มีกิจส่วนตัว หรือมีความจำเป็นบางอย่าง ที่ทำให้ไม่สามารถปฏิบัติงานในหน้าที่ของตนเองได้ ดังนั้น เพื่อมิให้เกิดความเสียหายแก่ทางราชการ กฎหมายจึงกำหนดให้มีการมอบอำนาจให้กันได้ ซึ่งในการมอบอำนาจนั้น มีคำ 2 คำที่ใช้กันอยู่ คือ
1. ปฏิบัติราชการแทน
2.รักษาราชการแทน
กล่าวได้ว่าอำนาจย่อมมากับหน้าที่เสมอ เมื่อมีหน้าที่ก็ต้องมีอำนาจ เมื่อมีอำนาจก็ต้องมีหน้าที่ ตามกฎหมายปกครอง อำนาจหน้าที่นั้นเกิดจากกฎหมายบัญญัติให้อำนาจไว้ การทำนิติกรรมทางปกครอง ผู้กระทำต้องมีอำนาจตามกฎหมาย

การปฏิบัติราชการแทน
คือ การมอบอำนาจ กฎหมายมอบอำนาจให้ใครผู้นั้นต้องใช้อำนาจเอง แต่มีข้อยกเว้นอยู่ว่าอำนาจทางปกครองมีการมอบอำนาจได้ การมอบอำนาจนี้เกิดขึ้นได้ตามกฎหมาย ถ้ากฎหมายบอกไม่ให้มอบก็มอบอำนาจให้ใครไม่ได้ การมอบอำนาจให้ปฏิบัติราชการแทนเป็นการมอบอำนาจให้เฉพาะส่วนในการนั้นๆ ผู้ได้รับมอบอำนาจให้ปฏิบัติราชการแทนมาแค่ไหนก็มีอำนาจทำได้แค่นั้น
การรักษาราชการแทน
คือ การที่ผู้มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้กฎหมายให้อำนาจหน้าที่ให้ผู้ใดผู้หนึ่ง อาจเป็นไปตามตำแหน่ง ถ้าผู้นั้นไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ราชการได้ กฎหมายก็กำหนดให้มีผู้รักษาราชการแทนเพื่อให้การดำเนินงานของทางราชการดำเนินต่อไปได้ ผู้รักษาราชการแทนมีอำนาจหน้าที่เฉกเช่นเดียวกับผู้ดำรงตำแหน่งที่กฎหมายให้อำนาจไว้คือมีอำนาจเท่ากับผู้ที่ไม่สามารถปฏิบัติราชการได้ การรักษาราชการแทนเป็นการมอบอำนาจโดยผลของกฎหมาย

การจัดเรียงลำดับอาวุโส

สำหรับข้าราชการพลเรือนสามัญนั้นมิได้มีระเบียบแบบแผนในการจัดลำดับอาวุโสชัดเจน แต่สำนักงาน ก.พ. ได้พิจารณาแล้วเห็นว่าน่าจะจัดลำดับอาวุโสในราชการของข้าราชการดังกล่าวได้ตามลำดับ ดังนี้
1. ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดดำรงตำแหน่งในระดับที่สูงกว่า ถือว่าผู้นั้นอาวุโสกว่า
2. ถ้าเป็นผู้ที่ดำรงตำแหน่งในระดับเดียวกัน ผู้ใดได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในระดับนั้นก่อน ถือว่าผู้นั้นอาวุโสกว่า
3. ถ้าเป็นผู้ที่ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งระดับเดียวกันพร้อมกัน ผู้ใดได้รับเงินเดือนมากกว่าถือว่าผู้นั้นอาวุโสกว่า
4. ถ้าเป็นผู้ได้รับเงินเดือนเท่ากัน ผู้ใดมีอายุราชการมากกว่าถือว่าผู้นั้นอาวุโสกว่า
5. ถ้าเป็นผู้มีอายุราชการเท่ากัน ผู้ใดได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ในชั้นสูงกว่าถือว่าผู้นั้นอาวุโสกว่า
6. ถ้าเป็นผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ในชั้นเดียวกัน ผู้ใดได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นนั้นก่อนให้ถือว่าผู้นั้นอาวุโสกว่า
7. ถ้าเป็นผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ในชั้นเดียวกันพร้อมกัน ผู้ใดมีอายุแก่กว่าให้ถือว่าผู้นั้นอาวุโสกว่า"